LeLinh

Tản mạn về chiếc kìm chết Vise-Grip

Đánh giá bài viết

1 post trong bài viết này

Chào các bác,

Dụng cụ, đồ nghề vốn sinh ra để phục vụ công việc. Nhưng cái gì cũng vậy, tiếp xúc hàng ngày thì thành thói, thói riết thành quen, quen riết thành mê, mê riết thành thú. Với bản thân em, đồ nghề không chỉ là đồ dùng để làm nghề mà còn là thứ mà hàng ngày có thể mân mê như một thú tiêu khiển mà không biết chán. Ban sáng lôi ra vặn vẹo, đục đẽo, ban chiều lau chùi sạch sẽ rồi xếp ngay ngắn lên kệ, một cảm giác thú vị mà không phải ai cũng có thể cảm nhận được. Tham gia Phố, điều tuyệt vời nhất em có được là gặp được nhiều bậc tiền bối và nhiều bạn tâm giao cũng có cùng cái thú như vậy để cùng nhau chia sẻ, học hỏi, giao lưu.

Lâu nay mua bán, giao lưu, up iếc cũng chán rồi. Nay em xin kính phố một loạt bài tìm hiểu về lịch sử những hãng đồ nghề danh tiếng, những món đồ nghề huyền thoại, giấc mơ trưa của tất cả những tay “thợ” chân lấm bùn, tay lấm nhớt.

Em định mở đầu với Snap-on, ông vua của thế giới đồ nghề. Nhưng phần vì chưa tìm đủ tài liệu, phần vì Snap-on thực sự còn khá xa lạ với nhiều người nên quyết định tạm để đó. Hôm nay xin mở đầu loạt bài này với một thứ đồ nghề mà không ai không biết – Kìm chết.

Vise-Grip_zpspjyik9cv.jpg

Nhắc đến nước Mỹ, người ta sẽ nghĩ ngay đến Coca-Cola, Harley-Davison, Ford và... kìm chết – Vise Grip.

Theo chân công binh Hoa Kỳ, những chiếc kìm chết đầu tiên xuất hiện tại miền Nam Việt Nam. Trải qua năm tháng, thứ đồ nghề sắt thép lạnh tanh đó đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm khảm của bao nhiêu thế hệ. Theo lời ông nội và ba em kể lại, trước 75 những món đồ nghề Pháp, Mỹ ở miền Nam không thiếu. Nhưng sau biến cố 30/4, thời cuộc đổi thay, ngăn sông cấm chợ, những gì là biểu tượng của một miền Nam thịnh vượng dần biến mất. Cái kìm vô tri vô giác cũng chung số phận. Bản thân em có đam mê với đồ nghề từ thời còn cởi truồng tắm mưa. Trong ký ức non nớt của em thì kìm chết là một thứ đồ nghề thần kỳ, tựa như một món bảo bối của Doraemon. Ốc tuông cạnh? – Có kìm chết. Đinh gỉ sét gẫy đầu? – Có kìm chết. Gãy mũi khoan? – Có kìm chết... và hàng trăm kiểu sử dụng bá đạo khác. worship.gif

Lai%20xe_zpsezqlg4lq.jpg

Lái xe thay vô-lăng

images_zpsjwpac7nu.jpg

Núm tăng giảm volume bị gãy? Không thành vấn đề!

Gay%20chan_zpsajxuwgli.jpg

Rút miểng

Nho%20rang_zpsxnym1818.jpg

Nhổ răng

Logo%20xe_zpsumiqt4vi.jpg

Và một fan cuồng đúng nghĩa

Nói về lịch sử, kìm chết được phát minh vào những năm đầu thập kỷ 20 của kế kỷ trước. Bill Petersen, một người Đan Mạch di cư đến Hoa Kỳ vào năm 1901. Ông khởi nghiệp trên đất Mỹ bằng nghề nông, nhưng bản chất ông là một nhà phát minh thiên bẩm. Cũng đã có lúc ông bước chân vào lĩnh lực ô tô nhưng không mấy thành công. Đến khoảng đầu những năm 1920, ông chuyển đến tiểu bang Nebraska và mở một xưởng rèn.

Bill%20Petesen_zpsanxqu1vq.jpg

Bill Petersen

Là một thợ rèn, ông nhận thấy rằng công việc sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều nếu có một chiếc kìm có thể kẹp chặt được chi tiết rèn giống như một chiếc ê-tô trong lòng bàn tay. Kìm thì ông có cả mớ, ê-tô cũng có. Nhưng kìm thì lỏng, còn ê-tô thì nặng không thể cầm nắm được. Thế là ông nảy ra ý tưởng kết hợp công năng của 2 thứ công cụ đó lại với nhau. Dần dà tìm tòi, ông lần lượt phát minh ra cơ cấu dùng ren vít để điều chỉnh độ mở của miệng kìm, sau đó là cơ cấu gài-khóa chặt phần tay nắm. Ông chế tạo thử rất nhiều nguyên mẫu bằng giấy, gỗ, sau đó là rèn bằng thép.

Bằng sáng chế đầu tiên ông được cấp vào năm 1921. Đến năm 1924, một bằng khác bổ sung thêm cơ cấu gài khóa. Sau đó ông bắt đầu chế tạo hàng loạt và chạy loanh quanh bán cho những nông dân và thợ máy trong vùng. Cái tên Vise-Grip chính thức trở thành một thương hiệu, Vise có nghĩa là mỏ cặp, Grip có nghĩa là kẹp chặt.

Drawing_zpsiengj6am.jpg

Những bản thiết kế đầu tiên

1924_zpsyze1ziyk.jpg

Bằng sáng chế cấp năm 1924

Mặc dù sản phẩm rất được ưa chuộng, nhưng vì ra đời trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế đầu thế kỷ XX nên việc kinh doanh của Petersen tiến triển khá chậm chạp.

1934, công ty sản xuất Petersen (Petersen Manufacturing Company) được thành lập, nhưng mãi đến năm 1938 nhà máy đầu tiên mới được mở cửa tại một kho thuốc bỏ hoang ở ngoại ô Dewitt với 37 nhân công.

1919_zpsaaqtx0q3.jpg

Trụ sở Petersen Manufacturing Company những ngày đầu thành lập

Những ngày đầu thành lập công ty, Bill Petersen vẫn tiếp tục hoàn thiện phát minh của mình. Hai người con trai của ông, Chris và Ralph Petersen lo sản xuất, và một người con khác, Richard Peterson lo mảng kinh doanh.

Sons_zpsnriaelcm.jpg

Các con trai của Petersen trong nhà máy

Worker_zps2eooo785.jpg

Petersen giám sát công việc

Khoảng năm 1941, công ty của Petersen ký được một hợp đồng lớn với chính phủ và đã phải chạy hết công suất nhà máy. Bộ Quốc phòng đặt hàng ngàn chiếc kìm. Cả ngàn chiếc khác được xuất qua nước Anh phục vụ ngành hàng không. Công nhân ngành đóng tàu đặc biệt ưa chuộng phát minh tuyệt vời này. Những lúc công việc gấp rút, họ dùng kìm chết giữ chặt chi tiết cần hàn, sau đó hàn chết luôn cây kìm vào thân tàu thay vì gỡ ra. Lúc đó giá một cây khoảng $1.25.

Có thể nói Chiến tranh thế giới đã giúp công ty của Petersen ăn lên làm ra, bởi vì 1941 – năm mà ông nhận được hợp đồng của chính phủ cũng là năm mà bằng sáng chế của ông hết hiệu lực bảo hộ. Nếu không có hợp đồng này, có thể công ty của ông đã bị giết chết bởi sự cạnh tranh từ các công ty khác.

Big%20contract_zpsfno6fq5u.jpg

Nhà máy của Petersen trong lúc sản xuất

Những năm tháng sau đó, Petersen tiếp tục hoàn thiện phát minh và mở rộng việc kinh doanh của mình. 1945, chiến tranh kết thúc, những người lính trở về quê hương, chiếc kìm của Petersen tiếp tục đồng hành với họ trong thời đại mới.

1957, cơ cấu lẫy mở nhanh được phát minh.

1960, nhà máy thứ hai được xây dựng ở Wisconsin (quê nhà của Snap-on)

Banner%202_zpsnilmiu4v.jpg

Banner_zpsip6jsrzt.jpg

Những banner quảng cáo sản phẩm Vise-Grip

Thời gian sau đó, công ty nhiều lần đổi chủ. Hiện nay, tên thương hiệu chính thức của họ là Irwin Industrial Tools, một nhánh của tập đoàn Newell Rubbermaid.

2008, nhà máy chính ở Dewitt, Nebraska đóng cửa khi công ty mẹ quyết định chuyển việc sản xuất qua Trung Quốc. Khoảng hơn 330 lao động thuộc vùng Dewitt và lân cận mất việc làm.

Vise-Grip không còn được đóng mác Made in USA nữa, biến cố này như nhát dao cứa vào tim những người luôn coi đồ nghề, nhất là đồ nghề Mỹ như một báu vật. Giờ đây, ngay trên đấy Mỹ, những chiếc kìm chết Vise-Grip cũng đã trở thành hàng hiếm, hàng ngày được săn tìm và đấu giá sôi nổi trên Ebay.

Dewitt_zps5ajryupv.jpg

Factory_zpswylkbmrk.jpg

Dewitt và nhà máy Vise-Grip 2008

080903-Plant-Closure-hlarge-2p.grid-6x2_zpsawqsymz7.jpg

Close_zps2kj4feve.jpg

Vise-Grip Made in China - Cái chết của một biểu tượng

Trở lại Việt Nam, bác nào có kìm chết Vise-Grip Made in USA thì lo cất kỹ chứ đừng bán uổng nhé, có bán thì nhớ ới em.

Chào các bác,

thanhdo

thanhdo

post-50-0-17139600-1469446461_thumb.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!


Register a new account

Đăng nhập

Already have an account? Sign in here.


Sign In Now